دوم دام دات کام

برای کسانی که به این سووالات فکر می کنند و پاسخی در ذهن برای آن می جویند، توضیحاتی چند را لازم می دانم تا بدهم که در موقع فکر کردن آن نکات را هم در نظر بگیرند.

اول: معمولا هر نیروی سیاسی در هر جامعه ای باید کارنامه سیاسی مشخص، شفاف و روشنی داشته باشد، وگرنه به عنوان فساد سیاسی و مالی متهم خواهد شد، به همین دلیل معمولا احزاب در دنیای آزاد بشدت در این مورد زیر ذره بین جامعه و رسانه ها هستند. از طرفی معمولا هزینه های فعالیت سیاسی را طرفداران هر گروهی تامین می کنند، در حالی که در ایران چنین چیزی عملا وجود ندارد. به عبارت دیگر، به دلیل نبودن فعالیت رسمی و شفاف حزبی، همیشه احزاب با بحران پول سیاسی فاسد مواجهند. در ایران چند استثنا وجود دارد؛ شبکه روحانیت در گذشته پول سیاسی را از منبع پرداخت زکات مردم تامین می کرد، برخی نیروها مانند نهضت آزادی همیشه از تجارت و فعالیت اقتصادی برای تامین هزینه های سیاسی خود استفاده می کرد و تلاش می کرد تا با ایجاد موسسات درآمدزا خود را از پولهای آلوده مصون نگه دارد، برخی نیروهای تروریست مانند مجاهدین خلق نیز در کنار تجارت سیاسی یا کلاهبرداری های مالی و سیاسی، از روش هایی مانند سرقت پول از بانک ها استفاده می کردند.

دوم: در ایران، دولت یکی از منابع اصلی پول سیاسی است، این خصوصیت در اکثر حکومتهای ایدئولوژیک وجود دارد، چرا که برنامه ریزی در این دولتها بر اساس نیازهای مصرف کنندگان( جامعه) انجام نمی شود، بلکه بر اساس اهداف ایدئولوژیک حکومت انجام می شود، به همین دلیل دهها سال است که دولت ایران منبع اصلی مالی طرفداران حکومت است و نیروهای سیاسی طرفدار حکومت به جای اینکه به حزب طرفدارشان کمک کنند، از دولت کمک مالی می گیرند. این امر در مورد مخالفان قانونی نیز به اشکال مختلف وجود دارد، از جمله سوبسیدهای دولتی، فرهنگی و حتی سیاسی که به طرق مختلف داده می شود. از نظر من وجود سوبسید دولتی در ایران باعث شده است تا ما ایرانیان ناخودآگاه فکر کنیم هر دولتی یا سازمانی مانند دولت ایران، برای دادن هر پولی مقصود خود را به دریافت کننده آن تحمیل یا دریافت کننده پول را سانسور می کند و جهت می دهد.

سوم: بخشی از اپوزیسیون ایرانی خارج از کشور، به دلیل فعالیت های فرهنگی و اجتماعی از کمک های مالی دولتی کشور مقیم، که به همه ساکنان خارجی تبار پرداخته می شود استفاده می کنند. مثلا تمام خارجی ها در سوئد برای برنامه های فرهنگی خودشان از کمک مالی دولتی استفاده می کنند. بسیاری از دولت های اروپایی برای حمایت از فرهنگ های مختلف که عملا باعث ثبات سیاسی آن کشورها می شود، معمولا به خارجی تبارها کمک مالی مستقیم یا غیر مستقیم می کنند. مثلا دولت سوئد به همه خارجی های مقیم این کشور برای فعالیت فرهنگی و زبانی خودشان کمک مالی می کند، این کمک مشروط به آن است که کاملا غیرجهت دار و بدون گرایش سیاسی باشد.

چهارم: برخی از موسسات فرهنگی و رسانه ای که ایرانیان آن را اداره می کنند و از آن پول می گیرند، جزو سازمان های دولتی کشورهای مختلف است، مثلا رادیوها و تلویزیونهای فارسی زبان و وب سایت های اینترنتی خاص و سازمان های فرهنگی که تحت سیاست های دولت های مختلف اداره می شود و معمولا کارکرد رسانه ای و غیرسیاسی دارند، مثلا رادیو بی بی سی و شبکه تلویزیونی صدای آمریکا و وب سایت رادیو فردا و موسسات مشابه. نکته اینجاست که چون دولت ایران در سیاست رسانه ای خود، اخبار و نظرات دگراندیشان را سانسور می کند و بر اساس مصلحت دولت رسانه را اداره می کند، گمان می کند رسانه ای مانند رادیو بی بی سی که بیطرفی را در پیش می گیرد، موضعی مشخص دارد. در حالی که در مورد رسانه فقط یک شاخص وجود دارد، آیا رسانه بنا به وظیفه رسانه ای خود عمل می کند، یا اینکه سیاست خاصی را دنبال می کند؟

پنجم: برخی از پول های سیاسی در جهان با معیارهای تعریف شده انسانی پرداخت می شود، مثلا موسساتی مانند جایزه نوبل، جایزه ادبی پولیتزر، جایزه فرهنگی هنری پرنس کلاوس، جایزه ادبی گنکور، جایزه هلمن همت مثل جوایزی که جشنواره های سینمایی یا عکاسی اهدا می کنند، بنا به ارزش های فرهنگی و هنری است که وقتی در معیار جهانی قرار می گیرد، کاملا انسانی یا فرهنگی و ادبی و هنری است، اما وقتی وارد محدوده ملی کشوری می شود که نسبت به هنرمند یا روزنامه نگار یا فیلمساز خودش با نگاه امنیتی برخورد می کند، این جوایز نیز رنگ و بوی سیاسی می گیرد. مثلا دریافت جایزه هلمن همت برای خبرنگاری که جنایت نسل کشی روآندا را گزارش کرده است، از نظر ایرانیان یک جایزه ارزشمند است، اما از نظر برخی افراد در روآندا می تواند به عنوان یک خیانت مجازات مرگ داشته باشد، بسیاری از دولت های استبدادی حتی جایزه ادبی نوبل را هم نوعی کمک مالی به جاسوسان می دانند، کما اینکه همین برخورد با جوایز فیلمسازی نیز وجود دارد. این یک مبارزه است، جهان آزاد تلاش می کند تا هنرمندان و خردمندانی که در خدمت اهداف انسانی هستند، در سراسر جهان تقویت شوند، اما دولت های استبدادی دوست ندارند نویسنده مخالف شان به عنوان یک شخصیت بشردوست شناخته شود، چرا که در آن صورت خودشان به عنوان دیکتاتور شناخته می شوند.

ششم: بسیاری از ایرانیانی که فعالیت سیاسی دارند، به عنوان پناهنده سیاسی زندگی می کنند و در برخی کشورها این افراد طبعا از کمک مالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان استفاده می کنند. در ایران هم پناهندگان خارجی همین وضع را طبعا باید داشته باشند و از کمک مالی سازمان ملل بهره مند شوند. این راهی است که انسان پس از تشکیل سازمان ملل انتخاب کرد تا دولت هایی که زندگی را برای شهروندان خود ناممکن می کنند، نتوانند همه راهها را به روی مخالفانی که در معرض خطر هستند، ببندند، برای مثال وقتی دولت عراق قصد کشتن آقای هاشمی شاهرودی را داشت، ایشان به ایران پناهنده شد تا به عنوان یک عراقی از حقوق انسانی خودش برای مخالفت با دولت عراق استفاده کند. پناهنده سیاسی پول خود را نه از کشوری که در آن زندگی می کند، بلکه از سازمان ملل متحد می گیرد و سازمان ملل نیز این پول را از کشورهای عضو دریافت می کند، به عبارت دیگر دولت ایران موظف است پولی را برای اداره زندگی کسی که زندگی اش را دشوار کرده و وی را به اقامت در کشوری دیگر واداشته است، بپردازد.

هفتم: سازمان های غیردولتی مهم ترین پدیده پول سیاسی هستند، شاید گفتن واژه« پول سیاسی» برای این سازمان ها نادرست باشد، چرا که بسیاری از گیرندگان کمک های مالی این سازمان ها اصلا سیاسی نیستند، بلکه برخی از آنها به دلیل موقعیتی که در کشورشان دارند، سیاسی تلقی می شوند. مثلا موضوعی مانند زندگی زنان یا مطبوعات یا اقلیت های دینی و قومی و زندگی هنرمندان و اهل فرهنگ موضوعاتی سیاسی نیستند، اما دولت های دیکتاتور به دلیل قوانین داخلی خود که با حقوق بشر و حقوق انسانی منافات دارد، حقوق زنان را انکار می کنند، نویسندگان را سانسور و زندانی می کنند، مطبوعات را توقیف می کنند، اقلیت های دینی و قومی را از اعتقادات و گرایشات خود محروم می کنند و فعالیت آنان را مخالف با حکومت و در نتیجه سیاسی می دانند. در هیچ جای دنیا یک روزنامه را توقیف و تعطیل نمی کنند، در هیچ جای دنیا کسی را بخاطر اعتقاداتش از حقوق اجتماعی محروم نمی کنند، در نتیجه گروههایی در جهان که به این بی عدالتی اعتراض دارند، جمع می شوند و از این افراد در تمام جهان حمایت می کنند، در نتیجه دولت های دیکتاتور این حمایت را به معنای کمک دشمن قلمداد می کنند. فعالیت سازمانهای غیردولتی در بسیاری از این کشورها به این معنی است، چرا که اکثر دولت ها با استفاده از روابط اقتصادی و تجاری تلاش می کنند تا راه کمک به مخالفان خود، توسط دولت های دیگر را ببندند، برای مثال دولت عربستان سعودی میلیاردها دلار در سال پول خرج می کند تا جلوی ایجاد هر تصویر مخدوشی از جامعه بسته عربستان سعودی را در جهان بگیرد. آنها روزنامه ها را می خرند، دولت ها را می خرند و تحت فشار می گذارند تا جلوی منتقدان خود را بگیرند. این جدال طرفداران استبداد و دیکتاتوری و آزادی و دموکراسی در جهان است.

هشتم: نکته مهم در پول سیاسی تعریف دولت متخاصم و دولت غیر متخاصم است. بخش اعظم کمک های مالی برای توسعه فرهنگ و حقوق انسانی توسط موسساتی پرداخته می شود که با دولت مقابل خود اصلا هیچ تخاصمی ندارند، برای مثال دولت هلند دولتی دارای روابط اقتصادی و تجاری با ایران است. این دولت که در طول تاریخ خودش هرگز هیچ مخاصمه ای با دولت ایران نداشته، تصمیم می گیرد 15 میلیون یورو برای راه اندازی یک شبکه تلویزیونی که از حقوق بشر دفاع کند، هزینه کند. نمایندگان دولت ایران با دولت هلند ملاقات می کنند و از طریق روابط تجاری، گروهی از تجار هلندی را که منافعی در ارتباط اقتصادی با ایران دارند، وادار می کنند تا به دولت هلند فشار بیاورند تا چنین شبکه تلویزیونی دائر نشود. حاصل اینکه دولت هلند می پذیرد که این بودجه را برای هرچیزی هزینه کند، جز برای تلویزیون و این می شود بودجه هلندی برای فعالیت رسانه ای. در این حالت آیا دولت هلند با ایران در حال تخاصم است؟ آیا معنای دادن کمک مالی برای یک تلویزیون فارسی زبان به معنی دشمنی با دولت ایران است؟ آیا دولت ایران که چندین شبکه تلویزیونی و دهها شبکه رادیویی عربی و انگلیسی و سواحیلی و اسپانیایی را با بودجه رسمی دولت ایران اداره می کند و در آن شبکه ها سیاست دولتی خود را پیش می برد، با تمام دولت هایی که به زبان آنها سخن می گوید، در حال تخاصم است؟ مشکل اینجاست که طبق قواعد تعریف شده در ایران در تلویزیون نباید انتقادی از مقامات سیاسی صورت بگیرد، این سیاست تلویزیون دولتی در ایران است، اما در آمریکا و انگلیس و نروژ و بلژیک و هلند و اصولا بخش اعظم دنیای آزاد، تلویزیونها از صبح تا شب از بالا تا پائین مقامات کشور خودشان را هم مسخره می کنند و مورد انتقاد قرار می دهند. آنچه باعث می شود چنین تلویزیونی از نظر دولت ایران یک تلویزیون جهت دار سیاسی معاند شناخته شود، تعریف غلط دولت ایران از رسانه بطور اعم و تلویزیون بطور اخص است. در چنین وضعی آنکه باید اصلاح شود، نگاه حکومت ایران به رسانه است.

نهم: تخصیص پولی برای جنگ روانی علیه یک حکومت در حال تخاصم با حکومتی دیگر، البته که بخشی از جنگ دو دولت است. طبیعی است در چنین جنگی دولت ایران بودجه ای دو میلیارد دلاری برای جلوگیری از نفوذ آمریکا خرج می کند، دولت آمریکا هم قرار می شود که بعدا بودجه ای 85 میلیون دلاری برای اهداف خود خرج کند. این دو بودجه در حالی که جنگی صورت بگیرد، طبیعی است که می تواند موضوع پول خارجی قرار بگیرد، اما مساله پول سیاسی در حال حاضر چنین چیزی نیست. مساله این است که جهان امروز جهانی است که در آن بسیاری از افراد تلاش می کنند تا از اصولی مانند دموکراسی و حقوق بشر دفاع کنند و برای این کار به کسانی که قربانی نبودن دموکراسی و حقوق بشر هستند، کمک می کنند. آیا باید این قربانیان زیر دست و پای دولتها له شوند؟ یا اینکه انسانها حق دارند برای ساختن دنیایی بهتر از این تلاش کنند؟

من در بخش بعدی این مقاله تلاش می کنم به سووالاتی که برایم رسیده است پاسخ دهم. لطفا سووالات تان را به آدرس زیر بفرستید
ebrahim.nabavi@gmail.com
:مطلب را به بالاترین بفرستید