دوم دام دات کام

به قول راپورت نویسان عصر مشروطه این بلد اطاوا یک فقره بلاد معظم در مملکت کانادا بوده که محل جلوس اعضای پارلمنت و دیوانخانه و انواع و اقسام وزارتخانه و عدلیه مملکت کانادا محسوب و از بلاد مفرح و هر طرفش که تماشا کنند، انواع اشجار مختلفه قابل رویت بوده و این اشجار بطور الوان مختلف بوده، هر کس تماشا نماید برای حظ بصر فائده دارد. با میرزا مهدی خان از اشخاص ایرانی که بطور چند سنه در این بلد منزل شخصی داشته و با عیال و اطفال در آن مشغول معیشت بوده، رفتیم جلوی عمارت پارلمنت قدیم که بطور قصر تزار در پطرزبورغ بوده، چند اشکوب عمارت دارد.

رفتیم تماشای یک نهر عظیم موسوم به نهر اطاوا که روی آن قایق سواری نموده، این طرف آن مملکت انطاریو و آن طرف آن مملکت کبک بوده که اشخاص کبک بطور رعایای افرنسیه مکالمه نموده، اما اشخاص بلاد انطاریو بطور انگریزی مکالمات می نمایند و از قدرت خدا این رعایا هر دو السنه انگریزی و افرنسیه را مثل بلبل حرف می زنند. تعجب کردیم. از طیاره خانه که خارج شدیم، چند فقره ماشین فرنگی طویل رویت شد که بسیار جمیل بوده و گویا به آن لیموزین می گویند و مخصوص اشخاص اعیان است. گویا رئیس مملکت که یک نفر از رعایای کانادا بوده، اما قائم مقام ملکه لندن است، در همین بلاد ساکن بوده، ولی این رئیس مملکت جز امضای لوایح و افتتاح فابریک و اعطای خلعت هیچ کاری نمی نماید و حق ندارد که اتباع مملکت را تمشیت نموده و شلاق بزند. مرحبا بر این دموکراسی، حبذا بر این لیبرال.

فردا قرار است اشخاص ایرانی که فی الحال در این بلاد ساکن بوده، جمع شده ما را تماشا نمایند. یک فقره تیارت کمدی قرار است تماشا بدهیم از بابت مسائل اجتماعیه و پلتیکی و در آن بطور دو ساعت اظهارات می نمائیم. خدا بخیر بگذراند. یک فقره عکس از مناظر اطاوا هم عکاسباشی اخذ نمود که گراور می نمائیم.

میرزا ابراهیم خان، بلاد اطاوا از مملکت کانادا، یوم بیستم مهر 1385